img/daneshnameh_up/f/f9/en2.jpg


ظرفیت ها و توانمندیهای معدنی استان هرمزگان

یک گزارش کارشناسی به نکات جالب و قابل توجهی در زمینه وجود معادن غنی معدنی در گوشه گوشه استان هرمزگان اشاره دارد که توجه به آن و ظرفیت های بالای استان هرمزگان در این زمینه می تواند نقش مهمی در رشد و توسعه پایدار در استان و ایجاد ظرفیت های بیشتر اشتغال و کار آفرینی داشته باشد:

در غرب استان، وجود کمربند چین خورده زاگرس و شرایط خاص زمین‌شناسی حاکم بر آن موجب تجمع ذخائر هیدروکربوری قابل توجه گردیده است. افزون بر آن، ناحیه مورد نظر از نظر ذخائر معدنی غیرفلزی توانائی کافی دارد.
در خاور استان، وجود کمربندهای افیولیتی، فعالیت ماگماتیسم و فرآیندهای گرمایی پتانسیل‌های معدنی متنوعی از ذخایر فلزی و غیر فلزی فراهم آورده‌اند. اطلاعات موجود حاکی از آن است که استان هرمزگان، از نظر کرومیت، تیتان، مس، منگنز و سنگهای تزئینی و نما به ویژه ذخایر نفتی و گازی قابل باز یافت. پتانسیل خوبی دارد که در صورت شناسائی، اکتشاف و بهره‌برداری می‌تواند در توسعه اقتصادی استان نقش اساسی داشته باشد.
با توجه به پهنه‌های ساختاری، قلمرو‌های معدنی استان هرمزگان عبارتند از:
الف ـ ناحیه زاگرس
 مواد معدنی ناحیه زاگرس عبارتند از:
- سنگ گچ که به طور عمده در مصالح ساختمانی به مصرف می‌رسد و سایر مصارف جنبی آن در ساخت سیمان، کودهای شیمیایی، پر کننده‌ها می‌باشد. در حالحاضر تعداد 17 معدن سنگ گچ با ذخیره‌ای بالغ بر میلیون ها تن در غرب استان وجود دارد که محصولات نهائی آنها به صورت پودر گچ و ماکادام در بازارهای داخلی و خارجی مورد استفاده قرار می‌گیرد. ماکادام تولید شده از معادن مذکور به علت کیفیت مطلوب و پائین بودن هزینه حمل و نقل دریائی، مورد استقبال بازار کشورهای خلیج‌فارس قرار گرفته است که از این طریق ارز قابل توجهی وارد کشور می‌گردد. در این راستا طی سال گذشته بالغ بر 80 هزار تن سنگ گچ به کشورهای مذکور صادر گردیده است.
لذا با توجه به تأثیر این موضوع در توسعه اقتصادی کشور بایستی نسبت به توسعه و بهبود معادن گچ و وضعیت معدن‌کاران اقدامات مناسبی صورت پذیرد.
- سنگ نمک، بالغ بر 80 عدد گنبد نمکی در استان ا دهها میلیون تن ذخیره وجود دارد که عمدتاً در نیمه غربی استان قرار دارند که ان ماده معدنی دارای مصارف مختلفی از جمله مصارف خوراکی صنعتی (صید و صیادی)، تهیه کودهای شیمیائی می‌باشد. با توجه به ذخایر بالای این ماده معدنی می‌طلبد که بازار مناسبی جهت صادرات و بهره‌گیری از این ذخایر معدنی صورت پذیرد.
- سنگ آهک، این ماده معدنی عمدتاً در مصالح ساختمانی، سیمان، پر کننده‌ها، کودهای شیمیائی و کمک ذوب ها به مصرف می‌رسد. در حال حاضر شرکت سیمان هرمزگان جهت تأمین سنگ آهک مورد نیاز کارخانه اقدام به اکتشاف و شناسائی اندیسهای قابل توجهی از این ماده معدنی نموده است. از ذخایر سنگ آهک موجود در استان انواع سنگهای لاشه، تزئینی و همچنین جهت بخت در کوره استفاده می‌شود. نظر به مقاومت بالای سنگ آهک در مقابل قلیائیها می‌توان در پروژه‌های ساحلی و بندرگاهی به نحو مطلولب از آن استفاده نمود.
- خاک سرخ، این ماده معدنی در گنبدهای نمکی و برخی از جزایر خلج فارس یافت می‌شود. در حال حاضر تعداد 4 معدن خاک سرخ در استان وجود دارد که مهمترین و بزرگترین آنها معدن خاک سرخ هرمز با ذخیره‌ای بالغ بر 390 هزار تن واقع در جزیره هرمز می‌باشد. خاک سرخ معدن مذکور از نوع درجه یک و در دنیا بی‌نظیر می‌باشد که طی سالهای گذشته به کشورهایی از قبیل پاکستان، هند، عمان، امارت متحده عربی، فرانسه، انگلیس و پرتقال صادر می‌گردیده است.
مصرف این ماده معدنی در رنگ‌سازی و لعابها، لاستیک‌سازی، رنگ‌امیزی بتن و مصالح ساختمانی، سرامیک، کاغذسازی، لوازم آرایشی، کودها و شیشه‌سازی می‌باشد. مصرف عمده خاک سرخ در رنگ‌سازی جهت تهیه و تولید ضد زنگ اخرائی می‌باشد.
- گل سرشوی (بنتونیت)، مصارف انواع خاص آن در صنعت حفاری، بی‌رنگ کننده‌ها، جذب کننده‌ها و تصفیه می‌باشد که ذخایر این ماده معدنی در مناطق غربی و شمال غرب استان شناسائی گردیده است.
- سنگ آهک، مصرف عمده آن در صنایع فولاد می‌باشد. ذخایر آهنی استان (هماتیت) در جزیره لارک، فارور، تنگ زاغ و بخش فین (مناطق آردان، تشکن و کوران) شناخته شده است که در حال حاضر معدن تنگ زاغ در فاصله 110 کیلومتری شمال بندرعباس با ذخیره‌ای بالغ بر 12 میلیون تن توسط شرکت راه‌آهن شهری تهران و حومه (مترو) مراحل اکتشافی را به پایان رسانده و هم اکنون مشغول آماده‌سازی است که به بهره‌برداری رسیده است.
- سنگ های ساختمانی شامل سنگهای آذرین و آهکی که عمدتاً به صورت سنگ لاشه و نما می‌باشد.
با توجه به این که اکثر معدن سنگ لاشه در نزدیکی شهر بندرعباس واقع گردیده، سنگ های حاصله در پروژه‌های بزرگ ملی از قبیل طرح احیاء اراضی ساحلی شهر بندعباس، ساخت موج شکن، نصب تأسیاست آب شیرین کن مجتمع ‎آلومینیوم المعدی (عج) ایجاد محوطه و اسکله‌سازی شرکت بین‌المللی صدرا در مجاورت کشتی‌سازی و… استفاده می‌شود. معادن سنگ لاشه دیگری در مناطق بندر لنگه و جاسک وجود دارد که سنگهای مستخرجه در ساخت و اجراء پروژه‌های مختلف مصرف می‌گردد.

ب ـ ناحیه فلیش‌های مکران و آمیزه‌های رنگین
این نواحی شرقی و جنوب شرق استان را شامل شده و از سمت غرب به گسل میناب محدود می‌گردد. این ناحیه شامل رسوبات حاصل از جریانهای آشفته و سنگهای آتشفشانی و رسوبات نواحی عمیق (پلاژیک) دریائی، قطعات بزرگ تکتونیکی، سنگها اولترابازیک و ریفهای آهکی مرجانی بوده و به طور کلی جزئی از کمربند افیولیتی آلپ ـ هیمالیا می‌باشد. اندیسهای موجود معدنی شناخته شده عبارت است:
- نسوزها شامل کرومیت، آزبست و منیزیت می‌باشد که ذخائر عمده کرومیت در منطقه رودان و بشاکرد می‌باشد. ذخایر منیزیت قابل توجهی شناسائی نگردیده است. معادن کرومیت فاریاب در ذخیره بیشتری نسبت به کرومیتهای سایر نقاط ایران می‌باشد که با احداث پالایشگاه، فروکروم آبادان میزان استخراج کرومیت از معادن مذکور افزایش چشمگیری داشته و علاوه بر تأمین مواد اولیه پالایشگاه، سالانه حدود 300-250 هزار تن نیز به کشورهای چین و ژاپن صادر می‌شود که از این طریق ارز قابل توجهی وارد کشور می‌گردد. در شمال شرق میناب، راهدار و بشاکرد نیز پتانسیل‌هائی از کرومیت شناسائی شده است.
منگنز، اندیسهائی از آن در مناط کوه شاه احمدی و بشاگرد کشف گردده است و طی سال 74 شرکت معادن فاریاب جهت تأمین بخشی از خوراک پالایشگاه آبادان اقدام به پی‌جوئی. اکتشافات و اخذ 10 فقره موافقت نامه اصولی جهت اکتشاف منگنز در این مناطق نموده است.
- تالک، مصرف عمده آن در صنعت پر کننده‌ها و لوازم بهداشتی م‌باشد. اندیسهائی از آن تا کنون در منطقه بشاگرد (در پهن) شناسائی گردیده است.
- اسمکتیت، منابع آن در بشاگرد غربی شناسائی شده است. مصرف عمده آن در صنعت نفت، لوازم بهداشتی، تصفیه آب، مصارف داروئی، پر کننده‌ها، بی‌رنگ کننده‌ها و جذب کننده‌ها می‌باشد.
- سنگ های تزئینی و نما، اندیس‌های شناخته شده آن در خمینی شهر بشاگرد و منطقه کوه شاه‌احمدی و رودان قرار دارند. که طی سال 74 این اداره کل در منطقه خیرآباد رودان اقدام به اکتشاف مقدماتی در قالب طرح اکتشاف مقدماتی سنگ های تزئینی نموده است.

منبع:سایت خبرگزاری موج